Uzasadnienie wyroku - uwzględnienie powództwa o zwrot pożyczki.

Poniżej uzasadnienie wyroku w sprawie, co do której mieliśmy pewne obawy przyjmując ją do windykacji, jednak sąd uwzględnił nasze powództwo o zapłatę.

WYROK UZASADNIENIE Powód RG wniósł o zasądzenie od pozwanego CT kwoty 44.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 9 listopada 2009r. do dnia zapłaty wraz z kosztami postępowania sądowego według norm przepisanych. Na uzasadnienie swojego żądania powód podał, że prawo do przedmiotowego roszczenia uzyskał w wyniku przelewu powierniczego wierzytelności dokonanego przez WT na rzecz powoda w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą GR. Roszczenie stwierdzone jest pisemnym oświadczeniem pozwanego, w którym zobowiązuje się do zwrotu pożyczonej kwoty. W oświadczeniu tym nie określono jednoznacznie terminu zwrotu pieniędzy, więc powód pisemnie wypowiedział pozwanemu umowę pożyczki, doręczając kopię umowy przelewu powierniczego i wzywając go do zwrotu pożyczki pod rygorem skierowania sprawy na drogę sądową. Jednakże pozwany nie dokonał żadnej wpłaty i w ogóle nie zareagował na wezwanie do zapłaty.

Nakazem zapłaty z dnia 19 listopada 2009r. wydanym w postępowaniu upominawczym Sąd Rejonowy w S orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Od powyższego nakazu zapłaty pozwany CT wniósł sprzeciw, domagając się oddalenia powództwa w całości. (k. 15-24) Na poparcie swego stanowiska pozwany podał, ze w 1998 r. rozpoczął budowę domu w L. Z uwagi na brak środków finansowych pozwany zawarł z WT ustną umowę, iż po wybudowaniu domu w stanie surowym odsprzeda mu poddasze. W wyniku powyższej umowy WT zobowiązał się, że będzie wpłacał pozwanemu co miesiąc jakąś kwotę. Przez okres dwóch lat WT wpłacił na rzecz pozwanego kwotę 17.000 zł. Ustalili ponadto, że mieszkanie o pow. 100 m2 będzie kosztowało 25 .000 zł i w dniu 23 sierpnia 2000r. zawarli przedwstępną umowę sprzedaży. Następnie WT oświadczył, że ze względu na brak gotówki nie będzie w stanie dokończyć budowy poddasza i wycofał się z umowy. Ponadto zaczął żądać od pozwanego zwrotu kwoty 17.000 z odsetkami. Natomiast w dniu 21 czerwca 2006r. WT wniósł pozew do Sądu Rejonowego w K o zwrot 17.000 zł z odsetkami i pozwany zwrócił mu powyższą kwotę. Roszczenie podstawowe zostało zatem przez pozwanego zaspokojenie, a żądanie odsetek jest niezasadne, gdyż WT, jako kupujący dobrowolnie z własnej woli wycofał się z kupna, a Sąd Rejonowy w K umorzył postępowanie. W odpowiedzi na sprzeciw pozwanego powód podtrzymał żądanie pozwu. (k. 33-34). Jak powód podniósł, pozwany nie podważył i nie zakwestionował roszczenia powoda wynikającego z pisemnego zobowiązania z dnia 1 grudnia 2003r. Natomiast pismo pozwanego oraz załączniki do sprzeciwu dotyczą innej umowy pożyczki - umowy z dnia 17 grudnia 1 998r właśnie na kwotę 17.000 zł. Pozwany zaś nie przedstawił żadnych zarzutów dotyczących umowy pożyczki stanowiącej podstawę dochodzonego roszczenia. Prawomocnym postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2010r Sąd oddalił wniosek pozwanego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu ( k. 9 5-96).

Sąd ustalił, co następuje: W dniu 1 grudnia 2003r. w L pozwany CT wraz ze swoją żoną KT oświadczyli, że pożyczyli od WT kwotę 44.000 zł, zobowiązując się jednocześnie do jej spłaty po sprzedaniu domu przy ul. G 18 L. W umowie pożyczki nie wskazano tym samym konkretnego terminu zwrotu pożyczonych pieniędzy. Natomiast na oświadczeniu tym widnieje pieczęć Urzędu Miasta i Gminy L (dowód: oświadczenie k.55). Przedmiotowa kwota nie stanowiła jednorazowej pożyczki, lecz kilku pożyczek i dług pozwanego w stosunku do WT, a brata pozwanego, na datę powyższego oświadczenia wynosił właśnie 44.000 zł. Pozwany zaś planował sprzedaż domu w L, więc WT liczył na szybki zwrot pieniędzy.( dowód: zeznania świadka WT k. 78-80). Przed datą powyższego oświadczenia, tj. w dniu 23 sierpnia 2000r, pomiędzy pozwanym i jego żoną a WT została zawarta w formie pisemnej zwykłej umowa przedwstępna kupna przez WT poddasza w budynku przy ul. G 18 w L, który wznosił pozwany, lecz ostatecznie do sprzedaży poddasza na rzecz brata pozwanego nie doszło ( dowód: zeznania świadka WT k.78-80, wyjaśnienia pozwanego k. 138). Pozwany natomiast sprzedał wyżej opisaną nieruchomość - bezsporne. WT dokonał w dniu 18 sierpnia 2009r na rzecz powoda RG przelewu wierzytelności w wysokości 44.000 zł należnej mu w stosunku do pozwanego z tytułu powyższej umowy pożyczki - bezsporne (k. 4) Następnie pismem z dnia 18 września 2009r skierowanym na nowy adres zamieszkania pozwanego powód wezwał CT do zwrotu kwoty 44.000 zł, wypowiadając jednocześnie umowę pożyczki i załączając wyżej opisaną umowę powierniczego przelewu - bezsporne (k.7) Powyższe pismo powoda z dnia 18 września 2009r zostało doręczone pozwanemu w dniu 21 września 2009r, (dowód: dowód doręczenia k. 149). Pozwany nie zwrócił swojemu bratu żadnej kwoty na poczet umowy pożyczki z dnia 1 grudnia 2003r.( dowód: zeznania świadka WT k. 78-80). WT otrzymał od pozwanego w drodze przelewów bankowych dwie wpłaty: 14.000 zł w dniu 10 stycznia 2005r i 3000 zł w dniu 7 września 2006r, lecz wpłaty te nie były opisane i zostały ostatecznie zarachowane przez WT na poczet innej pożyczki, tj. pożyczki zaciągniętej przez pozwanego i jego żonę na kwotę 17.000 zł w grudniu 1998r ( dowód: zeznania świadka WT k. 78-80 akta SR w K k. 12-16). Kwota długu pozwanego wskazana w oświadczeniu z dnia 1 grudnia 2003r nie obejmowała należności wynikających z umowy pożyczki z grudnia 1 998r.( dowód: zeznania świadka WT k.78-80). Pomiędzy WT a pozwanym CT i jego żoną KT toczyło się już postępowanie sądowe przed Sądem Rejonowym w K. pod sygn. akt I C …/06 właśnie w przedmiocie zwrotu pożyczki udzielonej w kwocie 17.000 zł. W dniu 21 czerwca 2006r. WT wniósł bowiem do Sądu Rejonowego w K pozew, w którym domagał się zasądzenia od CT i KT kwoty 17.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 1 czerwca 1 999r. Na uzasadnienie swojego żądania WT podał, że w dniu 17 grudnia 1 998r. zawarł z pozwanymi umowę pożyczki, na mocy której otrzymali od niego kwotę 17.000 zł. Termin zwrotu pożyczki ustalony został na dzień 1 czerwca 1999r. wraz z odsetkami od dnia 1 stycznia 1999r. do dnia zwrotu w wysokości 10% w stosunku rocznym, lecz pozwani nie wywiązali się z tegoż zobowiązania. Do pozwu została dołączona umowa pożyczki na kwotę 17.000 zł z dnia 17 grudnia 1998r . (dowód: pozew - k.1-3 akt SR w K o sygn. I C …/06) W dniu 19 lipca 2006r. Sąd Rejonowy w K wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym o sygn. I Nc 168/06, w którym nakazał CT i KT, aby zapłacili solidarnie WT kwotę 17.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 1 czerwca 1999r. do dnia zapłaty.(dowód: nakaz zapłaty -k.8 akt SR w K o sygn. I C …/06) Od powyższego nakazu zapłaty CT i KT wnieśli sprzeciw, w uzasadnieniu którego przyznali, ze w dniu 17 grudnia 1998r. otrzymali od WT kwotę 17.000 zł z tytułu pożyczki na budowę domu, którą to okoliczność wskazali jako bezsporną. Podnieśli nadto, że w czerwcu 1999r WT wyraził chęć kupienia poddasza od CT i KT. Strony ustaliły wówczas w formie ustnej, iż wyżej wymieniona pożyczka będzie zadatkiem na kupno poddasza. Dnia 23 sierpnia 2000r. strony zawarły przedwstępną umowę sprzedaży, lecz WT wycofał się z kupna poddasza i zaczął żądać zwrotu zadatku. Zatrzymana przez sprzedających kwota stanowi surogat odszkodowania za szkody, które pozwani ponieśli w związku z niedojściem transakcji do skutku. Jednakże, że powód nosi takie same nazwisko, pozwani postanowili zwrócić roszczenie podstawowe i przelewami bankowymi zwrócili powodowi w dniu 10 stycznia 2005r kwotę 14.000 zł, a w dniu 8 września 2006r kwotę 3000 zł. (dowód: sprzeciw od nakazu zapłaty k.12-16) akt SR w K o sygn. I C …). Po skierowaniu sprawy przez Sąd do trybu postępowania zwykłego WT pismem dnia 23 października 2006r. cofnął pozew, a postanowieniem z dnia 6 listopada 2006r. Sąd Rejonowy w K umorzył postępowanie.(dowód: k.23,25 akt SR w Kłodzku o sygn. I C …/06). Pozwany ma lat 73, jest inwalidą I grupy, poruszającym się na wózku inwalidzkim. Zamieszkuje sam, a jego źródło dochodu stanowi emerytura w kwocie 1780 zł. Jako osoba niezdolna do samodzielnej egzystencji zleca wykonanie różnych prac domowych osobom trzecim, czego koszt wynosi 200 zł miesięcznie. Z kolei wydatki na leki to kwota 100 zł miesięcznie, a utrzymanie samochodu inwalidzkiego to wydatek 250 zł miesięcznie. Ponadto spłaca kredyt hipoteczny w wysokości 750 zł miesięcznie. (dowód: wyjaśnienia pozwanego k. 138v). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu 0: umowę pożyczki z 1.12.2003r k.55, dowód doręczenia pozwanemu pisma powoda z dnia 18 września 2009r k. 149, wyżej powołane dokumenty akt Sądu Rejonowego w K o sygn. IC …/06, zeznania świadka WT k. 78-80, częściowe wyjaśnienia pozwanego k. 138.

Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom pozwanego, co do twierdzeń że nie pożyczył od WT kwoty 44.000 zł, albowiem pozostają w wyraźnej sprzeczności z treścią oświadczenia z 1.12.2003, z treścią pism procesowych samego pozwanego składanych w toku niniejszego procesu, a ponadto z treścią oświadczenia, jakie pozwany złożył w sprzeciwie od nakazu zapłaty w sprawie o sygn. akt I C 647/06 przed Sądem Rejonowym w K. I tak w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniesionym w niniejszej sprawie, będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd Rejonowy w S, pozwany nie zgłosił żadnych zarzutów co do oświadczenia z 1.12.2003r, twierdząc jedynie że zwrócił WT kwotę 17.000 zł, którą uprzednio otrzymał od niego na poczet kupna przez swojego brata poddasza. ( k. 15-16). Z kolei w piśmie procesowym z dnia 21 stycznia 2010r ( k.58-59) pozwany podał, że na oświadczeniu widnieje jego podpis, nie przypomina sobie jednak, aby takie oświadczenie podpisywał oraz że nie pożyczał od WT kwoty 44.000 zł. Następnie w piśmie procesowym z dnia 14 lutego 2010r ( k. 57) podniósł zarzut, że pieczątka Urzędu w L jest sfałszowana. Składając wyjaśnienia w charakterze strony ( k. 138) zaprzeczył z kolei, że na oświadczeniu widnieje jego podpis. Zaprzeczył również, że w grudniu 1998r pożyczył od WT kwotę 17.000 zł. Podniósł natomiast, że otrzymał od niego zaliczkę w kwocie 17.000 zł na poczet zakupu poddasza od pozwanego, a potem WT zażądał zwrotu tej kwoty i wytoczył powództwo o te kwotę wraz z odsetkami i pozwany zwrócił mu 17.000 zł, a Sąd umorzył postępowanie. Wyjaśnienia te, jako wewnętrznie sprzeczne, są całkowicie niewiarygodne, także zważywszy na twierdzenia pozwanego zawarte w sprzeciwie od nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w K. W przedmiotowej sprawie o sygn. akt I C 647/06 pozwany wyraźnie przyznał, że pożyczył w grudniu 1998r od WT kwotę 17.000 zł, którą to okoliczność traktował jako bezsporną. Wskazał także, że dwie wpłaty dokonane przez niego na rzecz WT na łączną kwotę 17.000 zł (14.000 zł w styczniu 2005r i 3000 zł we wrześniu 2006r) były właśnie na poczet tej umowy z grudnia 1 998r. Absolutnie nie twierdził wówczas, że kwota ta stanowiła zwrot zaliczki otrzymanej od WT na zakup poddasza. Wyjaśnienia pozwanego były również sprzeczne z zeznaniami świadka WT, które były logiczne i pozostawały w korespondencji z dowodami zgromadzonymi w niniejszej sprawie.

Sąd zważył co następuje: Roszczenie powoda zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną żądania stanowi art. 510 kc w zw. z art. 720 kc. Zgodnie z art. 509 kc wierzyciel może przenieść wierzytelność na osobę trzecią, a wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Natomiast w myśl art. 720 kc przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że pozwanego i jego brata WT łączyła umowa pożyczki. W piśmie z dnia 1 grudnia 2003rr pozwany złożył bowiem oświadczenie, że pożyczył od WT kwotę 44.000 zł. Pozwany zaś nie przedstawił żadnych dowodów, które podważyłyby powyższe ustalenia, a jego zarzuty w tym zakresie były gołosłowne. Nie ulegało również wątpliwości na podstawie materiału dowodowego w sprawie, że pozwany nie dokonał żadnej wpłaty na poczet powyższego długu, a wpłaty ze stycznia 2005r (14.000 zł) i z września 2006r ( 3000 zł) dotyczyły pożyczki z grudnia 1998r i ostatecznie zostały zarachowane przez WT, jako pożyczkodawcę, właśnie na poczet tejże umowy z grudnia 1 998r. Sam fakt dokonania przez pozwanego przelewów na powyższą kwotę był zresztą pomiędzy stronami bezsporny. Wpłaty te w istocie nie były opisane, przy czym wpłata kwoty 3000 zł następnie już w toku procesu przed Sądem Rejonowym w K (k.22-23). Spór dotyczył jakich zobowiązań dotyczyły te wpłaty, lecz postępowanie dowodowe, a zwłaszcza dowód z akt Sądu Rejonowego w K i zeznań świadka, wykazało, że nie były to wpłaty na poczet długu wynikającego z oświadczenia z 1 grudnia 2003r. W powyższym oświadczeniu z dnia 1 grudnia 2003r nie został określony termin zwrotu przedmiotu pożyczki, a jego zwrot został uzależniony od podjęcia czynności przez pożyczkobiorców. Zwrot pożyczki miał bowiem nastąpić po sprzedaży przez pozwanego nieruchomości położonej w L przy ul. G 18. Nieruchomość ta została sprzedana przez pozwanego, co jednoznacznie wynika z zeznań świadka i wyjaśnień pozwanego. Pozwany nie pamiętał daty sprzedaży domu, jednak świadek twierdził, że nastąpiło to około 2 lat. Warunek z oświadczenia z 1 grudnia 2003r został więc spełniony, co umożliwiało wypowiedzenie umowy pożyczki, gdyż konkretny termin zwrotu pieniędzy nie został w umowie ustalony. Wypowiedzenie pożyczki zostało zresztą skierowane już na nowy adres pozwanego (M) i tam pozwany wypowiedzenie odebrał. Ma zatem zastosowanie art. 723 kc, w myśl którego jeżeli termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę. Powód, który na podstawie umowy przelewu powierniczego wstąpił w prawa WT jako pożyczkodawcy, wypowiedział przedmiotową umowę pożyczki w dniu 21 września 2009r. W tej bowiem dacie pozwany otrzymał pismo powoda z dnia 18 września 2009r wypowiadające umowę po upływie 6 tygodni od tej daty roszczenie stało się wymagalne. Z dniem 3 listopada 2009r pozwany popadł zatem w stan opóźnienia w spłacie pożyczki i z tym dniem rozpoczęły bieg odsetki za opóźnienie. Stosownie bowiem do art. 481 kc, w myśl którego jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi ( 1). Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe ( 2). Wobec tego Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 44.000 zł na mocy art. 509 kc w zw. z art. 720 kc wraz z odsetkami od dnia 9 listopada zgodnie z żądaniem określonym w pozwie.

Natomiast o kosztach procesu orzeczono w oparciu o art. 102 kpc. Wprawdzie art. 98 kpc statuuje podstawą zasadę rozstrzygnięcia o kosztach procesu, która mówi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty to jednak Sąd może na podstawie art. 102 kpc zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów, albo nie obciążać jej w ogóle kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych. W niniejszej sprawie przede wszystkim sytuacja zdrowotna pozwanego i związane z tym wydatki, uzasadnia oparcie rozstrzygnięcia o kosztach procesu na mocy art.102 kpc. Oceniając możliwości finansowe pozwanego Sąd miał również na względzie wysokość zobowiązania zasądzonego w punkcie 1 wyroku. Koszty niniejszego postępowania wyniosły łącznie 4717 zł. i składają się na nie : opłata od pozwu w wysokości 2200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, koszty zastępstwa procesowego powoda w wysokości 2.400 zł zgodnie z 6 pkt 5 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 poz.1348) oraz koszty dojazdu świadka w wysokości 100 zł (k.82). Pozwany natomiast mieszka sam, a jego dochód wynosi 1780 zł przy czym jako inwalida I grupy wymaga opieki osób trzecich, czego koszt wynosi 200 zł miesięcznie, koszt zakupów leków ok. 100 zł, utrzymanie samochodu inwalidzkiego to koszt 250 zł miesięcznie. W związku z powyższym Sąd obciążył pozwanego kwotą 3517zł, w tym opłatą od pozwu, opłatą od pełnomocnictwa, kosztami przejazdu świadka i kosztami zastępstwa procesowego powoda w 1/2. Zważywszy na nakład pracy pełnomocnika powoda niezasadnym byłoby pozbawienie go w całości wynagrodzenia, jak i sprzeciwiała się temu wysokość dochodu otrzymywanego przez pozwanego, która nie pozwalała na odstąpienie od obciążenia pozwanego kosztami w większym rozmiarze. Dochód ten umożliwia bowiem pozwanemu na ponoszenie rat kredytu w wysokości 750 zł miesięcznie. Stąd Sąd orzekł jak w pkt 2 i 3 wyroku.

powrót

do strony głównej: windykacja bezzaliczkowa